تهیۀ الگوی سلامت روانی بر اساس شاخص‌های الگوی اسلامی ایرانی

زبان: 
زبان اصلی: 
انتشارات: 
محل انتشار: 
تعداد صفحات: 
140
سال: 
1394
شابک: 
5- 42 - 7611
نظر: 
میانگین: 5 (1 vote)
شماره: 
61

چکیده
هدف از پژوهش حاضر، کشف شاخص‌های الگوی اسلامی- ایرانی سلامت روانی و عوامل مؤثر بر آن می‌باشند. روش انجام پروژه: مطالعات پیشین این پژوهشگران نشان می‌دهند که سلامت روانی در افراد، همانند سلامت معنوی تابعی از حفظ ارتباط سالم و ایمن به خدا می‌باشد که موجب قوی شدن فرد در رابطه با فشارهای روانی و عوامل تنیدگی‌زا در محیط زندگی می‌شود. این طرح‌وارۀ ذهنی قبلی، به پژوهشگران اجازه می‌دهد که به ‌صورت منظم به جستجوی سلامت روانی در قرآن بپردازند و ملاحظه کنند که قرآن چگونه سلامت روانی را توصیف و تبیین می‌کند و پرورش سالم را از پرورش آسیب‌زا متمایز می‌کند. پژوهشگران حاضر برای کشف شاخص‌های مرتبط با سلامت روانی با استفاده از نرم‌افزارها و جستجوی موضوعی به استخراج آیاتی می‌پردازند که در مورد ایمان به خدا و مشتقات آن می‌باشند. منظور از ایمان، باور و اعتقاد به خدای واحدی است که در قرآن آمده است. افزون بر این، ایمان وارد شدن در حصار امن خدای رحمان است. این «حصار نمادین خدایی» شریعت نبوی است که موجب می‌شود انسان‌ها وارد حریم امنی شوند و از لطمات و صدمات شیاطین، کفار، منافقین و نیروهای غیر‌خدایی در امان باشند. همچنین فرد مؤمن کسی است که دیگران از دست و زبان او در امان بوده و هیچ‌گونه آسیبی از او نبینند. در تک‌نگاشت، مشخصات ایمان و اثرات آنکه در قرآن به آن اشاره شده، آورده خواهد شد. به هر حال از آنجایی که موضوع ایمان در ارتباط با سلامت روانی مطرح می‌شود، لازم است به پیامدهای ایمان به اختصار اشاره شود. از پیامدهای ایمان همان‌گونه در قرآن آورده شده است جستجو و احساس نزدیکی به خداوندی است که در شرایط ناگوار و بحرانی موجب می‌شود که انسان‌ها خود را نبازند. این احساس نزدیکی در عمل موجب توکل به خدا می‌شود. توکل به خدا نیز به دنبال خود ذکر نام خدا، آرامش یافتن با اندیشیدن به لطف و رحمت خدای مهربان و به دست آوردن پایگاه امن برای چالش‌گری در شرایط سخت زندگی به همراه دارد. غباری‌بناب، ماینر و پراکتر (2013)، ویژگی‌های این‌گونه ایمان را که پایگاه امن برای انسان ایجاد می‌کند و او را برای چالش‌گری‌ها و مسئولیت‌پذیری‌ها آماده می‌کند، را برشمرده‌اند. برای تهیه الگوی اسلامی در زمینۀ سلامت لازم است به دنبال موضوعاتی بگردیم که ناشی از ایمان قوی است. مشتقات توکل به خدا و موضوعات داستان‌های مرتبط با لوازم مورد بررسی قرار گیرد. از آنجایی که این ایمان علاوه بر توکل ایجاد‌کننده «واگذاری امر به خدا» در شرایط لازم، تفویض، رضا، تسلیم، شکر و ذکر می‌باشد، مشتقات این کلمات و همچنین موضوعات مرتبط با این کلمات نیز به صورت دقیقی در قرآن و احادیث مورد استقضاء قرار می‌گیرد. پس از آن این کلمات استخراج‌شده و در یک سیستم معنایی سازماندهی می‌شود. فرضیه اولیه این پژوهشگران که از مطالعۀ اولیه در آیات و داستان‌های قرآنی استنباط شده است این بود که ایمان حصار امنی را برای فرد ایجاد می‌کند که افراد پایگاه امن در زندگی پیدا می‌کنند و به سوی خدا برای دریافت آرامش باز می‌گردند. این چنین انسانی آمادگی می‌یابد تا ویژگی‌های توکل، تفویض، رضا و تسلیم و صبر و شکر را در خود پرورش دهد. انسان متوکل و صبور، راضی به رضای خدا بوده و در هنگام مشکلات آرامش خود را حفظ می‌کند. آرامش کسب‌شده به همراه خوش‌بینی و امیدواری به خدا، سلامت روانی را فراهم می‌کند. در زیر نمودار گرافیکی این بیانات و استظهارات آورده شده است. در هر حال، مراجعۀ مستمر به منابع اسلامی (قرآن و تفاسیر آن، احادیث و الگوهای قرآنی) کمک می‌کند که بین الگوی ارائه شده و الگوی واقعی اسلامی انطباق لازم به عمل آید. از آنجا که این الگو مبتنی بر متون اسلامی است، پس یک الگوی اسلامی سلامت و از آنجا که پایه‌های اصلی آن بر مبنای استفضاء منظم گزاره‌ها، تعاریف و توصیف و تبیین از قرآن و احادیث اتخاذ شده است یک الگوی علمی می‌باشد. بر ‌مبنای الگوی به ‌دست‌ آمده مصاحبه‌‌هایی صورت می‌گیرد تا با استفاده از تحقیقات کیفی و پردازش داده‌های حاصل از مصاحبه، روایی تجربی این الگو تضمین شود.

فایل پیش نمایش: